Köken Bilin Yazıları

İNSAN OĞLU MU, İNSAN EVLADI MI?

Hayatın pek çok alanı erkek egemen!.. Dil de öyle…

Dilin içinde öyle çok kelime var ki kadına yer vermeyen ya da erkekleri önemseyen ve önceleyen.
İnsanoğlu
Adam akıllı
Adam gibi
Tam da bu işin adamı gibi deyimlerle insanlığa sığmayan TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ DAHASI EŞİTSİZLİĞİ üzerine kafa yoralım istiyoruz.

NEŞET ERTAŞ usta “Kadınlar insandır, biz insanoğlu” diyor. Bu cümle sanki; insanoğlu betimlemesinin gerçek anlamda kullanıldığı tek doğru betimleme.

Lakin kadınları erkeklerden iyi ya da kötü yönlerde farklılaştırmaya çalışmak hatalıdır, yanlıştır, tehlikelidir ve biz kadınları pek rahatsız eder. Bir kadının toplum nezdinde değerli olması için ANNE YA DA EŞ olmasına gerek yoktur. Sırf kadını öveceğim diye; “e yani bakın onlar bizi doğurdu, bizi büyüttü.” demeye ihtiyaç duymak, KADINI YİNE VE ÜSTÜNE BASA BASA erkeklere olan faydasıyla tanımlanmak değil midir? Ya da “erkek gibi kadın” diyerek erkeklerle eş güdümde olan bir kadını önemsemek diğer kadınları aşağılamak değil midir?

Lakin bence bu dile pelesenk olmuş erkek egemen kullanımlardan bazıları bariz çeviri hatası. Mesela “insanoğlu” aslında “ademoğlu”ndan geliyor. Ve (Arapçada) ademoğlu aslında insanlar demek yani özünde erkeği adreslendiren bir anlam yüklü değil. Bir de Veled kelimesini ERKEK ÇOCUK olarak çevirenlerin hatasının bir yansımasıdır insanoğlu. Oysa veled derken erkek ya da kız çocuğu diye ayırmak doğru değildir. Veled sadece çocuk demektir. Önüne veya sonuna gelen kelimeyle anlam değiştirir ve kullanıldığı yere göre kız ya da erkek çocuğu adreslendirir. Misal mi?

AKİDE-İ VELEDİYET = Hıristiyanlık ve Musevîlikte bulunan; Hz. İsâ (a.s.) ile Hz. Üzeyr’in (a.s.) Allah’ın oğlu olduğunu kabul eden bâtıl inanç.
ÜMM-İ VELED = Efendisinden (sâhibinden) çocuğu olan câriye, köle kadın.
ÜMM-ÜL VELED = Çocuğunun kendi efendisinden olduğunu söyleyen çocuk doğurmuş cariye.
VELED-İ MANEVİ = Evlâdlığa kabul edilen, âhiret evlâdı. Bir hocanın talebesi. Mürid ya da Mânevî evlat.
VELED-İ SULBİ = Öz oğul,
VELEDİYET = Birisinin evladı olma hâli. Çocuk oluş.
VELEDPERVERLİK = Çocuk sevme, yetiştirme.

Buyurun size ispat Arapçada VELED çocuk demektir. Kız ya da erkek çocuk olduğunu ancak önünde ya da sonunda yer alan kelime belirler.

Evet!.. Kafamızdaki kalıplar kullandığımız kelimelerle kendini ele verir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini engellemek elimizde…
İnsanoğlu yerine insan evladı
Adam akıllı yerine doğru düzgün
Adam gibi yerine insanca
Tam da bu işin adamı yerine “bu iş için biçilmiş kaftan” söylemlerini kullanmak hiçte zor değil. Hadi bugünden başlayarak dilimizdeki erkek egemen kelimeleri “eşitlik” içerenlerle değiştirelim… E hadi!.. Bu iş için biçilmiş kaftan sizsiniz!..

Leave a Comment

Your email address will not be published.

You may also like

Read More