Köken Bilin Yazıları

TARZ-I HUSUSİ

Tarsus’a giderseniz size ince belli bardakta kahve ikram eder, adına da “TARSUSİ” derler. Ama aslı “TARZ-I HUSUSİ”dir. Yani KİŞİYE ÖZEL…

Kahve!.. Kavrulduğunda etrafı saran muazzam kokusuyla, ağızda bıraktığı vazgeçilmez aromasıyla yüzyıllardır dostlukların şahidi olmaya devam ediyor hem de binbir farklı şekille…

Kahve ve kültürüne dair iki rivayet vardır. Mevlana’nın Divan-ı Kebir’indeki beyitine istinaden kahve kültürünü 13. yy’a ADRESLENDİRENLER yanılırlar. Çünkü Ortaçağ Arap leksikografları Mevlana’nın beyitinde kullandığı “KAHWAH” kelimesinin manasının “şarap” olduğunu söylerler. 15. yüzyıldan itibaren Yemen’den başlayarak Arap Yarımadası’nda kavrulup, sıcak bir içecek hâline getirilen kahveyi Yemen Fatihi Özdemir Paşa’nın sefer dönüşü İstanbul’a getirdiği de rivayet edilir.

Zamanı, mekânı, kaynağı hakkındaki bilgiler kesin olmasa da; kahvenin Yemen’den yola çıktığı ve İstanbul’da ilk kahvehanenin 1554’de Tahtulkale’de (yani bugünkü Eminönü’nde) açıldığını tarihleyebiliyoruz.

Evliya Çelebi, İstanbul’da kahve satan esnaf sayısının 500, dükkân sayısının ise 300 kadar olduğunu yazar. Mısır Çarşısı’nda kahve satılan hanlar arasında Kapan-ı Asel, PAPASOĞLU, Laz Ahmed Ağa, SEPETÇİ, Küçük Çukur, ARAKOĞLU, Tahta Han’ın yanı sıra çeşitli mahzenlerin de mevcudiyeti bilinir.

Türk kahvesi EŞLİKÇİdir; kimi zaman sohbete, kimi zaman nargileye, kimi zaman dostluklara, kimi zaman hayırlara vesile olacak yeni başlangıçlara… Ve her daim söylendiği üzere hatırlıdır. Minik fincanlarda içmekse (bi’yandan) bu keyfin çabuk tüketilmesi demektir. Öte yandan zamanla kahve de kendi tiryakisini türetir.

SOHBETİ, kahve keyfini, DOSTLUKLARI uzatmak isteyenler kahveyi ince belli çay bardaklarında içmeye başlarlar. Adına da “TARZ-I HUSUSİ” derler. Yani KİŞİYE ÖZEL… Türk kahvesi denince size de bir fincan yetmiyorsa benim gibi “TARZ-I HUSUSİ”yi deneyin.

Ah unutmadan!.. Türk Kahvesi ve Geleneği, 2013 yılından bu yana; UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde… Hem de Türkiye’nin on birinci kayıtlı mirası olarak…

Leave a Comment

Your email address will not be published.

You may also like

Read More